މުޖުތަމައަށް ޚިދުމަތްކުރަން ފެށުމުގެ ކުރިން، އަމިއްލަ ނަފްސު ދަސްކޮށް، ނަފްސާނީ ދުޅަހެޔޮކަން ހޯދަން މަސައްކަތްކުރަން ޖެހުނު

 މިއަދު އަޅުގަނޑު ކުރަމުންދާ މަސައްކަތްތަކާ މެދު ފިކުރުކޮށްލާއިރު، އަޅުގަނޑުގެ ހިތް ދަނީ 2020 ވަނަ އަހަރަށެވެ. އެއީ އަޅުގަނޑުގެ ނަފްސާނީ ދުޅަހެޔޮކަމުގެ ދަތުރުގެ ފެށުމެވެ. އެ ދަތުރުން އަޅުގަނޑު ވާސިލުވާނީ ކޮން މަންޒިލަކަށް ކަމެއް، އަދި އޭރު އަޅުގަނޑު އުނގެނެމުންދިޔަ ފިލާވަޅުތަކަކީ ފަހުން ޒުވާނުންނާއި، އާއިލާތަކާއި، މުއައްސަސާތަކާއި އަދި ފަރުދުންނާއެކު ކުރާނެ މަސައްކަތްތަކާ މިހާ ބޮޑަށް ގުޅިފައިވާ ކަންކަން ކަމެއް އޭރަކު ނޭނގެއެވެ. އޭރު އަޅުގަނޑުގެ ހަމައެކަނި ބޭނުމަކީ އަމިއްލަ ނަފްސު ދަސްކުރުމާއި، ނަފްސަށް ލިބިފައިވާ ޒަޚަމްތަކަށް ފަރުވާ ހޯދުމާއި، އިންސާނިއްޔަތާ ބެހޭގޮތުން އިތުރަށް އުނގެނުމެވެ. އެ ދުވަސްވަރުގެ އެންމެ ފުން ހަނދާނަކީ ލީސާ ނިކޮލްސްގެ ކްލާސްތަކެވެ. ބައެއް ރޭރޭ ރޭގަނޑު 9 އަކުން ފެށިގެން ފަތިހު 5 ޖަހަންދެން އެ ކްލާސްތަކުގައި އަޅުގަނޑު ވަގުތު ހޭދަކުރީމެވެ. މުޅި ދުނިޔެ ނިދާފައި އޮންނަ ވަގުތު ހޭލާ ހުރެ، އިންސާނުންނާއި، އިހުސާސްތަކާއި، ތަދުތަކާއި، ފަރުވާއާއި، ދިރިއުޅުމުގެ މަގުސަދާއި، ކުރިމަގުގެ ފުރުސަތުތަކާ ބެހޭގޮތުން ދެކެވުނު ވާހަކަތަކުން އަޅުގަނޑުގެ ހިތަށް ބޮޑު އަސަރެއް ކުރިއެވެ.

އޭރު އުނގެނުނު އެންމެ މުހިންމު އެއް ފިލާވަޅަކީ، އަޅުގަނޑުމެންގެ ދިރިއުޅުމުގެ ހާލަތްތައް ތަފާތުވި ނަމަވެސް، އިހުސާސްތަކުގެ މައްޗަށް ބަލާއިރު އިންސާނުންނަކީ އެއްގޮތް ބައެއް ކަމެވެ. މީހަކު ތަނަވަސް އާއިލާއެއްގައި ބޮޑުވާއިރު، އަނެކަކު ބޮޑުވަނީ ދަތި ހާލުގައެވެ. ބައެއް މީހުންނަށް ކައިވެނި ރޫޅުމުގެ ހިތްދަތިކަން ލިބޭއިރު، އަނެކަކަށް ލިބެނީ ބާކީވުމުގެ ނުވަތަ އެކަނިވެރިކަމުގެ ހިތްދަތިކަމެވެ. ނާކާމިޔާބީއާއި، މަލާމާތާއި، ހިތާމަޔާ ކުރިމަތިލާންޖެހެނީ ތަފާތު ސަބަބުތަކާ ހުރެއެވެ. ވާހަކަތަކާއި، މާހައުލާއި، ޖީލުތަކާއި ސަގާފަތް ތަފާތުވި ނަމަވެސް، އެ ހުރިހާ ކަމެއްގެ ފަހަތުގައިވަނީ އިންސާނުންނަށް އާންމުކޮށް އިހުސާސްކުރެވޭ އެއްގޮތް ކަންތައްތަކެކެވެ. އެކުވެރިކަމަށް ބޭނުންވުމާއި، ބާކީވުމުން ކުރެވޭ އިހުސާސް އަޅުގަނޑުމެން އެންމެންނަށްވެސް އެނގެއެވެ. ލޯތްބާއި، ގަދަރުވެރިކަމާއި، ބަލައިގަތުމަށް އެދޭ މިންވަރުވެސް އެނގެއެވެ. ބިރުގަތުމާއި، ރުޅިއައުމާއި، ދެރަވުމާއި، އުއްމީދުކުރުމަކީ އަޅުގަނޑުމެން އެންމެން ހިއްސާކުރާ އިހުސާސްތަކެވެ.

ސައިންސްގެ އަލީގައި ބަލާއިރުވެސް މިކަން މިގޮތަށް ސާބިތުވެއެވެ. އިންސާނުންގެ ހަށިގަނޑުގައި ނުރައްކާތައް ދެނެގަތުމަށާއި، ރައްކާތެރިކަން ހޯދުމަށާއި، ގުޅުންތައް ބަދަހިކުރުމަށް ބޭނުންވާ ނިޒާމުތައް ވަނީ ގާއިމުވެފައެވެ. ޕޯލް އެކްމަން ފަދަ ބޭފުޅުންގެ ދިރާސާތަކުން ދައްކާގޮތުގައި، އަސާސީ އިހުސާސްތައް ފާޅުކުރުމުގައި ތަފާތު ސަގާފަތްތަކުގެ މެދުގައި އެއްގޮތް ސިފަތަކެއް ހުރެއެވެ. ސަގާފަތާއި، މާހައުލާއި، އަމިއްލަ ތަޖުރިބާތަކުގެ ސަބަބުން ތަފާތުތަކެއް ހުރި ނަމަވެސް، އަޅުގަނޑުމެންނަކީ އިހުސާސްތަކުން ގުޅިފައިވާ ބައެކެވެ. މުޅިން ތަފާތު ދިރިއުޅުމެއް އުޅޭ މީހަކު އޭނާގެ ވާހަކަ ކިޔައިދޭއިރު، "އެއީ އަޅުގަނޑަށްވެސް ކުރެވޭ އިހުސާސެކޭ" ހިތަށް އަރަނީ މި ސަބަބަށްޓަކައެވެ.

އުމުރުން ދުވަސްވަމުން އައި ވަރަކަށް މި ފިލާވަޅުގެ މުހިންމުކަން އަޅުގަނޑަށް އިތުރަށް ބޮޑުވިއެވެ. މިއަދު އަޅުގަނޑު ކުރާ މަސައްކަތުގައި 2020 ގެ އެ ރޭތަކާ ވަރަށް ބޮޑަށް ގުޅިފައިވާކަން އިހުސާސްވެއެވެ. އަޅުގަނޑާއެކު މަސައްކަތްކުރާ ގިނަ މީހުންނަކީ ފުރާވަރުގެ ކުދިންނާއި ޒުވާނުންނެވެ. އެކުދިންގެ ތަޖުރިބާތައް ކިޔައިދޭއިރު، އެކުދިންގެ ވާހަކަތަކާއި އަޅުގަނޑުމެންގެ ދިރިއުޅުމާ ހުރި ގުޅުން ވަރަށް ބޮޑެވެ. ޓެކްނޮލޮޖީއާއި ބަސްމަގު ބަދަލުވެއްޖެއެވެ. ސޯޝަލް މީޑިއާގެ ސަބަބުން އެކަކު އަނެކަކާ އަޅާކިޔުން އިތުރުވެއްޖެއެވެ. ނަމަވެސް، އެ ހުރިހާ ކަމެއްގެ ފަހަތުގައިވާ އިންސާނާ އަދިވެސް ކުރަނީ އެއް ސުވާލުތަކެކެވެ: "އަޅުގަނޑަކީ ކާކު ހެއްޔެވެ؟"، "އަޅުގަނޑު މިއީ މީހަކަށް ކަމުދާ މީހެއް ހެއްޔެވެ؟"، "އަޅުގަނޑު ބަލައިގަންނާނެ ބަޔަކު ތިބޭނެ ހެއްޔެވެ؟"، "އަޅުގަނޑަށް ލޯބި ލިބޭނެ ހެއްޔެވެ؟".

ފުރާވަރުގެ ކުދިންގެ އިހުސާސްތަކަށް އަޅުގަނޑުގެ ޝައުގުވެރިކަން ބޮޑުވީ މި ސަބަބަށްޓަކައެވެ. ފުރާވަރަކީ ހަމައެކަނި ބޮޑު މީހަކަށް ވުމަށްޓަކައި ހޭދަވާ ކުރު ވަގުތެއް ނޫނެވެ. އެއީ އަމިއްލަ ޝަޚުސިއްޔަތު ބައްޓަންވާ، އިޖުތިމާއީ އަދި ނަފްސާނީ ގޮތުން ބޮޑެތި ބަދަލުތަކެއް އަންނަ ދުވަސްވަރެކެވެ. މި ދުވަސްވަރު ސިކުނޑި ތަރައްގީވަމުންދާއިރު، ކަންކަން ނިންމުމާއި އިހުސާސްތައް ކޮންޓްރޯލްކުރުމުގައި މާހައުލާއި ގުޅުންތަކުގެ ނުފޫޒު ވަރަށް ބޮޑެވެ. އެކުދިން ބޭނުންވަނީ ހަމައެކަނި ނަސޭހަތްދޭނެ ބޮޑު މީހެއް ނޫނެވެ. އެކުދިން ބޭނުންވަނީ އެކުދިންގެ އިހުސާސްތައް ބަޔާންކޮށްދީ، އަމިއްލަ ނަފްސު ދަސްކުރުމަށްޓަކައި އަމާން މާހައުލެކެވެ.

ލީސާ ނިކޮލްސްގެ ކްލާސްތަކުން އަޅުގަނޑު ހަނދާން ހުންނަ އަނެއް މުހިންމު ކަމަކީ، އަޅުގަނޑުމެންގެ އިނގިލީގެ ނިޝާންތައް ތަފާތުވާ ފަދައިން، ކޮންމެ މީހެއްގެ ހިތަކީވެސް ތަފާތު އެއްޗެއް ކަމެވެ. ކޮންމެ އިންސާނަކީވެސް ޚާއްޞަ މީހެއް ކަމާއި، އެކަމުގެ ސަބަބުން އަނެކުންނާ އޮންނަ ގުޅުމަށް އަސަރުކުރާކަން އަޅުގަނޑަށް އެނގުނެވެ. މިއަދު އަޅުގަނޑު ގަބޫލުކުރާ ގޮތުގައި، އަޅުގަނޑުމެން ކުރާ ކަހަލަ މަސައްކަތް ކުރާ އެތައް ހާސް ބަޔަކު ތިބެދާނެއެވެ. ކޯޗުންނާއި، ނަފްސާނީ މާހިރުންނާއި، މުދައްރިސުން އަދި ލިޔުންތެރިން އަމިއްލަ ނަފްސު އިސްލާހުކުރުމާ ބެހޭގޮތުން ވާހަކަދައްކަފާނެއެވެ. ނަމަވެސް، އަޅުގަނޑުމެން ކޮންމެ މީހެއްގެ ދިރިއުޅުމުގެ ތަޖުރިބާއާއި، އުސޫލުތަކާއި، އުނގެނުނު ފިލާވަޅުތައް ތަފާތުވާނެއެވެ. އަޅުގަނޑުމެންގެ މަސައްކަތް އެހެން މީހުންނާ ތަފާތުކޮށްދެނީ އަޅުގަނޑުމެންގެ ހިތާއި އަމިއްލަ ތަޖުރިބާއެވެ.

އަޅުގަނޑުމެން ކުރާ މަސައްކަތް އެހެން މީހުން ނަކަލުކޮށް، އަމިއްލަ އެއްޗެއްގެ ގޮތުގައި ހުށަހެޅުމަކީ ވެދާނެ ކަމެކެވެ. އެފަދަ ކަންކަމުން ހިތަށް ތަދުވެ، މާޔޫސްކަން އިހުސާސްވުމަކީ އިންސާނީ ތަބީއަތެވެ. އިތުބާރު ގެއްލުމަކީ ނަފްސާނީ ގޮތުން ބޮޑު އަސަރެއް ކުރާ ކަމެކެވެ. ނަމަވެސް ލީސާގެ ކިބައިން އަޅުގަނޑު ދަސްކުރި މުހިންމު ފިލާވަޅަކީ: "އެމީހުންނަށް ތިބާ ކުރާ މަސައްކަތް ނަކަލު ކުރެވިދާނެއެވެ. ނަމަވެސް އެމީހުންނަށް ތިބާއަކަށް ނުވެވޭނެއެވެ." އެމީހުންނަށް ތިބާގެ ބަސްތައް ބޭނުންކުރެވިދާނެއެވެ. ނަމަވެސް އެ ބަސްތަކުގެ ފަހަތުގައިވާ ތިބާގެ ދިރިއުޅުމުގެ ތަޖުރިބާއެއް އެމީހުންނަކަށް ނުލިބޭނެއެވެ. ތިބާގެ މަސައްކަތުގެ ބޭރުފުށުގެ ސިފަތައް ނަކަލުކުރެވުނަސް، އެ މަސައްކަތް ބައްޓަންކުރުމަށްޓަކައި ތިބާ ހޭދަކުރި އަހަރުތަކާއި ތިބާގެ ހިތް އެމީހުންނަކަށް ނުހޯދޭނެއެވެ.

މިކަމާ އިސްލާމްދީނުގެ އުސޫލުތަކާ ވަރަށް ބޮޑަށް ގުޅިފައިވެއެވެ. އިސްލާމްދީން އަބަދުވެސް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ހަނދާންކޮށްދެނީ ކަންކަން ކުރުމުގައި އޮންނަ ނިޔަތުގެ މުހިންމުކަމެވެ. ބޭރުފުށަށް ފެންނަ ކަންކަމާއި ހިތުގައި ފޮރުވިފައިވާ ކަންކަން ﷲ ސުބުޙާނަހޫ ވަތަޢާލާ ދެނެވޮޑިގެންވާކަން ކީރިތި ޤުރުއާނުން އެނގެއެވެ. މީހުންގެ ފަރާތުން ބަލައިގަތުމާއި ތައުރީފު ނުލިބުނު ކަމުގައި ވިޔަސް، ކުރާ މަސައްކަތް ﷲ ބައްލަވާވޮޑިގެންވާކަން ދެނެގަތުމަކީ ހިތްހަމަޖެހުމެއް ލިބޭ ކަމެކެވެ.

ބައެއް ފަހަރު އަޅުގަނޑުމެން މީހުންގެ ފަރާތުން ބަލައިގަތުމަށް މާ ބޮޑަށް އެދެވެނީއެވެ. ތިމާގެ ނަން ކިޔުމަށާއި، އެ ޚިޔާލަކީ ތިމާގެ އެއްޗެއްކަން ގަބޫލުކުރުމަށް ބޭނުންވަނީއެވެ. ޝުކުރުވެރިވުމާއި ހައްގު މިންވަރު ދިނުމަކީ ތެދުވެރިކަމުގެ މުހިންމު ބައެއް ނަމަވެސް، މީހުންގެ ތައުރީފަށް އެކަނި ބަރޯސާވުމަކީ ރަނގަޅު ކަމެއް ނޫނެވެ. މީހުންނަށް ނުފެންނަ ކަންކަމާއި، ކުރާ މަސައްކަތާއި، އޮހޮރުވާ ކަރުނައާއި، ކުރާ ހިތްވަރު ﷲ ދެނެވޮޑިގެންވާކަން ގަބޫލުކުރުމުން، ޚިދުމަތް ކުރުމުގެ މާނަ ބަދަލުވެގެންދެއެވެ.

މީގެ މާނައަކީ އަނިޔާވެރިކަމަށް ދޫދިނުމެއް ނޫނެވެ. އަމިއްލަ މަސައްކަތްތައް ހިމާޔަތްކުރުމާއި، އުސޫލުތަކަށް ބޯލެނބުމަކީ މުހިންމު ކަމެކެވެ. ނަމަވެސް ހިތްބަރުކަން ބޭއްވުމަކީ ތިމާއަށް އުފުލަންޖެހޭ ބޮޑު ބުރައެކެވެ. ނަފްސާނީ ފަރުވާއަކީ ކަންކަން ހަނދާން ނައްތާލުމެއް ނޫނެވެ. އޭގެ މާނައަކީ، ކުރިމަތިވި ހިތްދަތި ތަޖުރިބާއަކީ ތިމާގެ މުސްތަގުބަލު ކޮންޓްރޯލްކުރާ އެއްޗަކަށް ނުވުމެވެ.

މިއީ އިސްލާމީ ތަވައްކަލުގެ މާނަ ވަރަށް ބޮޑަށް ހާމަވާ ތަނެކެވެ. ތަވައްކަލަކީ އެއްވެސް ކަމެއް ނުކޮށް ހުރުމެއް ނޫނެވެ. އެއީ ކުރަންޖެހޭ މަސައްކަތް ކުރުމަށްފަހު، ތިމާގެ ބާރުގެ ދަށުގައި ނުވާ ކަންކަން ﷲ އަށް ވަކީލުކުރުމެވެ. ދިރިއުޅުމުގައި ތަފާތު މީހުންނާ ބައްދަލުވާނެއެވެ. ބައެއް މީހުން އެހީތެރިވާއިރު، އަނެއް ބަޔަކު ދެރަދީފާނެއެވެ. އަދި ބައެއް ފަހަރު އެންމެ ގާތް މީހުންގެ ފަރާތުން ލިބޭ ފިލާވަޅުތަކަކީ، ހަމައެކަނި ﷲ އަށް ބަރޯސާވުމަށް ދަސްކޮށްދޭ ފިލާވަޅުތަކަކަށް ވެދެއެވެ.

އަޅުގަނޑު ދަސްކުރި މުހިންމު އަނެއް ކަމަކީ، ވަރުގަދަ މީހަކަށް ވުމަކީ އެއްވެސް ދެރައެއް ނުލިބުމެއް ނޫން ކަމެވެ. ބައެއް ފަހަރު ވަރުގަދަވުމަކީ، ހިތްދަތިކަން އިހުސާސްކުރަމުންވެސް ދިރިއުޅުން ކުރިއަށް ގެންދެވޭނެކަން ގަބޫލުކުރުމެވެ. މީހުން އަޅުގަނޑުމެންގެ ގާތަށް އަންނަނީ ހަމައެކަނި މައްސަލަތަކެއް ހިފައިގެނެއް ނޫނެވެ. އެމީހުން އަންނަނީ އެމީހުންގެ ދިރިއުޅުމުގެ ވާހަކަތަކާ އެކުގައެވެ. ބައެއް ފަހަރު އެމީހުންނަށް ކުރެވޭ އިހުސާސްތައް ބަޔާންކޮށްދޭންވެސް ނޭނގެއެވެ. އަމަލުތަކުގެ ފަހަތުގައިވާ އަސްލު އިހުސާސްތައް ދެނެގަންނަން ފެށުމުން، އިންސާނިއްޔަތުކަން ފެންނަން ފަށައެވެ.

ކީރިތި ޤުރުއާނުގައިވާ ފަދައިން، ﷲ އަޅުގަނޑުމެން ތަފާތު ގަބީލާތަކާއި މީހުންގެ ގޮތުގައި އުފެއްދެވީ އެކަކު އަނެކަކު ދަސްކުރުމަށެވެ. އަޅުގަނޑުމެންގެ ތަފާތުތަކާއެކުވެސް، ކޮންމެ އިންސާނަކަށްމެ ﷲ ދެއްވާފައިވާ އިންސާނީ ކަރާމާތެއް ވެއެވެ. މިކަމުގެ ސަބަބުން، އަޅުގަނޑު މީހުންނާ މެދު ދެކޭގޮތް ބަދަލުވެއްޖެއެވެ. އަޅުގަނޑު ބޭނުންވަނީ ހަމައެކަނި ކަންކަން ހާސިލުކުރާނެ ގޮތް މީހުންނަށް ދަސްކޮށްދޭކަށް ނޫނެވެ. އަޅުގަނޑު ބޭނުންވަނީ މީހުން ދަސްކުރާށެވެ. އެމީހުންގެ ބިރުވެރިކަމާއި، އުއްމީދުތަކާއި، ބުނަން ބޭނުންވެފައިވާ ވާހަކަތައް އަޑުއަހާށެވެ.

އަޅުގަނޑުގެ ނަފްސާނީ ދުޅަހެޔޮކަމުގެ ދަތުރާއި ޚިދުމަތުގެ ދަތުރަކީ ވަކި ދެ ކަމެއް ނޫނެވެ. އެކަކު އަނެކަކަށް މަގުފަހިކޮށްދިން ކަންކަމެވެ. އެހެން މީހެއްގެ ތަދުތަކުގައި ބައިވެރިވުމުގެ ކުރިން، އަމިއްލަ ނަފްސަށް ލިބުނު ތަދުތަކާއެކު އުޅެން ދަސްކުރަން ޖެހުނެވެ. ކެތްތެރިކަމާ ބެހޭގޮތުން ވާހަކަދެއްކުމުގެ ކުރިން، ކެތްތެރިވާންޖެހޭ ފަދަ ހާލަތްތައް ތަޖުރިބާކުރަން ޖެހުނެވެ.

2020 ވަނަ އަހަރު އަޅުގަނޑު ފެށީ ހަމައެކަނި އަމިއްލަ ނަފްސަށް ފަރުވާ ހޯދުމަށެވެ. ނަމަވެސް މިއަދު އަޅުގަނޑު މިހިިސާބަށް އައީ އެތައް ފިލާވަޅުތަކަކާއި ތަޖުރިބާތަކެއްގެ އެހީގައެވެ. ބަދަލުވުން އަންނަނީ ކުއްލިއަކަކަށް ނޫނެވެ. އެއީ އެތައް ދުވަހެއްގެ މަސައްކަތާއި، އުނގެނުމާއި، ކުރެވޭ އިހުސާސްތަކުގެ ނަތީޖާއެވެ. އަޅުގަނޑު ކުރާ މަސައްކަތުން އަޅުގަނޑަށްވެސް އުނގެނެވޭ ކަންތައްތަކެއް ހުރެއެވެ. ޚިދުމަތް ކުރުމަކީ ތިމާ އަނެކުންނަށްވުރެ މޮޅުވުމެއް ނޫނެވެ. އެއީ އެންމެން އެކުގައި އިންސާނިއްޔަތުކަން އިހުސާސްކުރުމެވެ.

އަޅުގަނޑުގެ ހިތަކީ ހަމައެކަނި އަޅުގަނޑުގެ އެއްޗެކެވެ. އެހެން މީހަކަށް އަޅުގަނޑުގެ ހިތުން ކުރާ މަސައްކަތެއް ނަކަލެއް ނުކުރެވޭނެއެވެ. ﷲ އަޅުގަނޑުމެން ކޮންމެ މީހަކުވެސް އުފައްދަވާފައިވަނީ ޚާއްޞަ ސިފަތަކަކާއެކުގައެވެ. އެހެންކަމުން، މީހުންގެ ބަލައިގަތުމަށްވުރެ ބޮޑަށް، ކުރާ މަސައްކަތުގައި އިޚްލާޞްތެރިވުން މުހިންމެވެ. 2020 ވަނަ އަހަރުގެ އެ ދިގު ރޭތަކަކީ ހަމައެކަނި އުނގެނުނު ވަގުތުތަކެއް ނޫނެވެ. އެއީ މިއަދު އަޅުގަނޑު ކުރާ މަސައްކަތުގެ ބިންގަލެވެ. އަމިއްލަ ނަފްސަށް ފަރުވާ ހޯދުމުން ފެށި ދަތުރު ނިމުނީ އަނެކުންނަށް ޚިދުމަތްކުރުމުގެ މަގު ދައްކައިދެމުންނެވެ. އެ ދަތުރުގައި ކުރިއަށް ދެވުނީތީ އަޅުގަނޑު ﷲ އަށް ޝުކުރުވެރިވަމެވެ.